Εμφράξεις

Τα σφραγίσματα χωρίζονται σε 2 κατηγορίες: στα μαύρα και στα λευκά.

Τα μαύρα σφραγίσματα αποτελούνται από ένα κράμα μετάλλων που ονομάζεται αμάλγαμα και χρησιμοποιούνται εδώ και περίπου 180 χρόνια από τους οδοντιάτρους.

Η συγκεκριμένη έμφραξη, είναι μια μίξη απο υλικά όπως ο ψευδάργυρος ο άργυρος, κασσίτερος και ο χαλκός, σε συνδυασμό με τον υδράργυρο, που στην αρχή είναι μαλακός αλλά στη συνέχεια πήζει και μπορεί να αντέξει τις δυνάμεις που αναπτύσσονται στο ανθρώπινο στόμα, οπότε είναι ιδανική για τα οπίσθια δόντια, όπου η μάσηση είναι πολύ δυνατή. Έχει αποδειχθεί ότι αυτού του είδους οι εμφράξεις δεν «κολλάνε» πάνω στο δόντι απλά συγκρατούνται μηχανικά, σε αντίθεση με τα λευκά σφραγίσματα τα οποία δημιουργούν ένα χημικό δεσμό με το δόντι.

Τα λευκά σφραγίσματα, αποτελούνται από σύνθετη ρητίνη που είναι ένα πολυμερές υλικό υψηλής αισθητικής, καθώς δεν ξεχωρίζουν χρωματικά από το φυσικό δόντι και διαθέτουν ειδικό χρωματολόγιο.

Το ίδιο υλικό χρησιμοποιείται και για τις όψεις των μπροστινών δοντιών (bonding) το οποίο δίνει τη δυνατότητα στον οδοντίατρο να τροποποιήσει το σχήμα, το μέγεθος και το χρώμα των πρόσθιων δοντιών.

Τα τελευταίας γενιάς σφραγίσματα (σύνθετης ρητίνης), είναι κατάλληλα και για τις μεγάλες αποκαταστάσεις (οπίσθια, συνήθως, δόντια), Πλέον μπορούν να επιδιορθώσουν τις καταστροφές τους και να αντέξουν τις δυνάμεις της έντονης μάσησης, οπότε θεωρούνται τουλάχιστον ισάξια στην αντοχή, αν όχι καλύτερα από τα μαύρα.

Οι οδοντίατροι εκτιμούν ότι το αμάλγαμα είναι ένα αξιόπιστο υλικό που σε κάποιες περιπτώσεις ενδείκνυται στην αντιμετώπιση οδοντιατρικών προβλημάτων.

Aν και χρησιμοποιείται όλο και λιγότερο λόγω της ραγδαίας εξέλιξης στα υλικά των σύνθετων ρητινών καθώς και στα υλικά συγκόλλησής τους, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει καλύτερη συμπεριφορά σαν μείγμα (όπως για παράδειγμα όταν η τερηδόνα επεκτείνεται κάτω από τα ούλα) σε σύγκριση με την έμφραξη ρητίνης. Επίσης, για το αμάγαλμα απαιτείται λίγος χρόνος για την ολοκλήρωση της τοποθέτησής του και είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό στις δυνάμεις της μάσησης όλης της στοματικής κοιλότητας.

Βέβαια, κατά την εφαρμογή του, ίσως να χρειαστεί να κοπεί υγιής οδοντική ουσία για την ακριβή επίτευξη του σχήματος επειδή συγκρατείται μέσα στην κοιλότητα του δοντιού μηχανικά.

Σχετικά με το υγρό μέταλλο υδράργυρος, (που βρίσκεται στο αμάγαλμα) θα πρέπει να σημειωθεί πως όταν υπάρχουν παλαιά μεταλλικά σφραγίσματα στη στοματική κοιλότητα, το ποσό του υδραργύρου που μπορεί να απελευθερωθεί κατά τη μάσηση είναι ουσιαστικά ακίνδυνο διότι είναι εξαιρετικά μικρό. Δηλαδή, δεν αποτελεί απειλή για την υγεία του ασθενούς και η κατάργησή του συνίσταται για την προστασία του περιβάλλοντος. Συμπληρωματικά, τα τελευταία χρόνια πριν τοποθετηθεί το υλικό στο δόντι, αφαιρείται πλέον ο υδράργυρος διότι η διαδικασία γίνεται προδοσολογημένα, σε μορφή κάψουλας.

Πολλοί ασθενείς με παλαιές αποκαταστάσεις από αμάλγαμα, επισκέπτονται τον οδοντίατρό τους για να τα απομακρύνουν και να τα αντικαταστήσουν με λευκά.

Οι λόγοι αντικατάστασης ενός σφραγίσματος από αμάλγαμα είναι οι ακόλουθοι:

• ο επανατερηδονισμός (όταν χαλάσει το δόντι εκεί που ενώνεται με το σφράγισμα).

• ο φόβος για την τοξικότητα του υδραργύρου που περιέχει το οποίο απελευθερώνεται με την πάροδο του χρόνου.

• η αισθητική βελτίωση του στόματος.

• η εμφάνιση κάποιου προβλήματος όπως η αποκόλληση του σφραγίσματος από το δόντι, το κάταγμα του σφραγίσματος ή του δοντιού κ.α.

Σε κάθε περίπτωση, εάν η μεταλλική έμφραξη έχει φτάσει στο όριο της ζωής της, εμφανίζονται κλινικά προβλήματα, ενώ παράλληλα ο ασθενής μπορεί να έχει διάφορα συμπτώματα (ευαισθησία σε θερμικά ερεθίσματα, πόνος κ.α.), που σημαίνει αυτόματα πως το σφράγισμα χρήζει άμεσης αντικατάστασης.

Τα θετικά στοιχεία των λευκών εμφράξεων συνοψίζονται ως εξής:

• Δεν απαιτείται κοπή υγειούς οδοντικής ουσίας.

• Παρουσιάζουν μεγάλη αντοχή στις δυνάμεις της μάσησης ακόμη και στα οπίσθια δόντια (των ρητινών τελευταίας γενιάς).

• Έχουν υψηλό αισθητικό αποτέλεσμα αφού γίνεται πιστή απόδοση της μορφολογίας και του χρώματος του δοντιού οπότε δεν ξεχωρίζουν από τα φυσικά δόντια.

• Υπάρχει μεγάλη δυνατότητα εφαρμογής τους σε περισσότερες περιπτώσεις απ’ ότι το αμάλγαμα.

• Αποφεύγεται ο υδράργυρος που περιείχαν τα παλιά αμαλγάματα.

• Ενισχύουν τα αποδυναμωμένα τοιχώματα του δοντιού με αποτέλεσμα να προστατεύονται από πιθανά κατάγματα, λόγω της δυνατότητάς τους να συγκολλούνται με τους οδοντικούς ιστούς.

• Επισκευάζονται εύκολα σε περίπτωση μικροσπασίματος.

• Επιτρέπεται χρονικά άμεσα η μάσηση μετά την τοποθέτησή τους.

• Δεν προκαλούν τη νέκρωση του πολφού διότι ειναι βιοσυμβατά.

Τα αρνητικά της τοποθέτησης των εμφράξεων ρητίνης είναι τα ακόλουθα:

-Λόγω της λεπτομερούς κατασκευής τους , απαιτείται περισσότερος χρόνος από μέρους του οδοντιάτρου για την εφαρμογή τους, σε σχέση με τα αμαγαλμάτινα σφραγίσματα. Βέβαια η εξέλιξη των νέων υλικών και των μηχανημάτων ελαχιστοποιούν όλο και περισσότερο το χρόνο ολοκλήρωσης της τοποθέτησής τους.

-Η ρητίνη είναι πιο ακριβό υλικό σε σχέση με το κράμα μετάλλων των μαύρων σφραγισμάτων -Δεν μπορούν να τοποθετηθούν φωτοπολυμεριζόμενες ρητίνες σε άτομα με καρδιακό βηματοδότη διότι το φως από την λάμπα φωτοπολυμερισμού, αποσυντονίζει την λειτουργία του (βηματοδότη) προκαλώντας σοβαρά καρδιακά προβλήματα.

Λόγοι αντικατάστασης

Γενικά, ένα σφράγισμα ρητίνης πρέπει να αλλαχθεί εάν:

• σπάσει κομμάτι από τα τοιχώματα του δοντιού ή το σφράγισμα.

• εμφανιστεί ξανά τερηδόνα στο δόντι (Το ήδη σφραγισμένο δόντι έχει αυξημένες πιθανότητες να ξαναπροσβληθεί σε σχέση με ένα ακέραιο).

• δημιουργηθεί πρόβλημα στο νεύρο του δοντιού.

• υπάρχει μικρό κενό, όταν το υλικό του σφραγίσματος δεν έχει καλή επαφή με το δόντι.

Διάρκεια ζωής

Το προσδόκιμο ζωής των λευκών και των μαύρων σφραγισμάτων εξαρτάται από παράγοντες όπως:

• το επίπεδο της στοματικής υγιεινής του ατόμου.

• την ευπάθεια του ασθενούς στη νόσο της τερηδόνας.

• την έκταση της αρχικής βλάβης του δοντιού.

• την αρχική καλή εφαρμογή του υλικού.

• τη διατροφή.

• την μάσηση.

• τον βαθμό δαγκώματος των δοντιών μεταξύ τους (βουρτσισμός ) κ.α.